Đây là hình thức nặng nhất trong cả trang này: dinh dưỡng đi thẳng vào máu, hằng ngày, tại nhà. Nó chỉ dành cho người mà đường tiêu hoá không dùng được — và nó là cả một chương trình, không phải một đơn thuốc.
Khi nào cần nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch
- Khi đường tiêu hoá không dùng được hoặc không đủ để nuôi người đó
- Sau mổ lớn ở ruột
- Ở người mắc bệnh làm ruột không hấp thu
- Hoặc trong một số tình trạng kéo dài
- Chỉ định của nó rất hẹp
Mục cuối là điều cần rõ, và nó là ranh giới của cả bài.
Nó có phải một dạng thuốc bổ mạnh không
- Không
- Đây là một hình thức điều trị nặng, có theo dõi xét nghiệm định kỳ và có đội ngũ theo
- Nó không dành cho người ăn uống được
- Và nó không phải cách để khoẻ nhanh hơn
- Mục thứ hai là điều làm nó khác hẳn chuyện truyền dịch
Hai mục cuối nối về lô truyền dịch, và ranh giới giữa hai chuyện rất rõ.
Nó là một đơn thuốc hay một chương trình
- Một chương trình
- Nó gồm đường truyền lâu dài, dịch pha riêng cho người đó, thiết bị truyền
- Huấn luyện cho người nhà
- Và lịch xét nghiệm định kỳ
- Thiếu một phần thì không làm được ở nhà
Mục cuối là điều đáng nhớ nhất, và nó là lý do việc này do cơ sở y tế tổ chức.
Cần chuẩn bị gì ở nhà
- Chỗ sạch để thao tác
- Chỗ bảo quản dịch đúng điều kiện
- Nguồn điện ổn định cho máy
- Người chăm đã được huấn luyện
- Và số điện thoại gọi được ngoài giờ
Đây là phần gia đình chuẩn bị, không ai làm thay — và nó nên được bàn trước khi về nhà.
Về chỗ bảo quản dịch
- Dịch nuôi dưỡng có điều kiện bảo quản riêng, thường là giữ mát
- Hỏi rõ khoảng nhiệt và hỏi mất điện thì làm gì
- Đừng để chung với thức ăn nếu được dặn để riêng
- Và kiểm dịch trước mỗi lần dùng: đục, lắng, đổi màu thì đừng dùng
- Mục thứ hai là câu phải hỏi
Mục cuối là bước kiểm mỗi ngày, và nó thuộc phần huấn luyện.
Về việc huấn luyện cho người nhà
- Đây là phần dài nhất và quan trọng nhất của cả chương trình
- Người thao tác phải được hướng dẫn tay và làm thử trước mặt người hướng dẫn
- Nhiều lần, không phải một lần
- Và xin huấn luyện lại nếu đổi người chăm hoặc đổi thiết bị
- Mục thứ ba là điều cần đòi
Mục cuối là mốc phải xin lại, và nó rất hay bị bỏ khi có người mới trong nhà.
Về xét nghiệm định kỳ
- Thành phần dịch phải được điều chỉnh theo kết quả xét nghiệm
- Nên lịch xét nghiệm là phần của điều trị, không phải phần thêm
- Đừng bỏ buổi xét nghiệm vì thấy đang ổn
- Vì việc ổn là nhờ có điều chỉnh, không phải nhờ công thức đứng yên
- Mục thứ hai là điều cần rõ
Mục cuối là cách nghĩ đúng, và nó là lý do lịch đó không bỏ được.
Về theo dõi hằng ngày ở nhà
- Cân nặng, lượng nước vào và ra, và thân nhiệt
- Ghi lại mỗi ngày vào một tờ
- Mang tờ đó tới mỗi buổi khám
- Vì nó là dữ kiện để điều chỉnh dịch
- Mục đầu là ba con số cần theo
Mục cuối là lý do ba con số đó đáng ghi, và chúng là phần mình cung cấp.
Về nhóm dấu phải gọi ngay
- Sốt hoặc rét run — như mọi đường truyền lâu dài
- Thay đổi cân nặng nhanh, phù, hoặc khó thở
- Lơ mơ, lú lẫn, hoặc rất mệt
- Đường truyền nghẽn, hoặc máy báo lỗi không xử được
- Mục đầu vẫn là dấu quan trọng nhất
Mục thứ hai là dấu riêng của nhóm này, vì dịch vào người là lượng lớn mỗi ngày.
Về đội ngũ theo và việc liên lạc
- Chương trình này luôn có một nơi phụ trách và một số gọi được
- Biết rõ gọi ai cho việc gì: dịch, máy, hay đường truyền
- Vì ba phần đó có thể do ba bên khác nhau lo
- Dán danh sách số đó cạnh chỗ thao tác
- Mục thứ ba là điều rất ít ai biết trước
Mục cuối là bước phải làm ngay ngày đầu về nhà.
Ai được làm việc này
- Việc chỉ định và tính thành phần dịch: đội ngũ điều trị
- Việc thao tác hằng ngày tại nhà: người đã được huấn luyện
- Việc theo ba con số và ghi lại: chính mình hoặc người nhà
- Việc tự đổi tốc độ hay tự đổi dịch: không bao giờ
- Mục cuối là ranh giới nghiêm nhất của cả trang này
Mục thứ ba là phần mình cung cấp, và nó ảnh hưởng trực tiếp tới việc điều chỉnh.
Về câu nên hỏi trước khi về nhà
- "Ai phụ trách phần dịch, phần máy, phần đường truyền — số nào gọi phần nào?"
- "Dịch bảo quản thế nào, và mất điện thì làm gì?"
- "Tôi theo những con số nào mỗi ngày?"
- "Lịch xét nghiệm là khi nào?"
- "Người chăm được huấn luyện thêm bao nhiêu lần nữa?"
Câu đầu là câu quan trọng nhất trong đêm đầu tiên ở nhà, và nó rất hay bị bỏ.
Dấu hiệu phải đi ngay
- Sốt hoặc rét run — gọi ngay, kể cả ban đêm
- Khó thở, đau ngực, hoặc phù nhanh
- Lơ mơ, lú lẫn, hoặc co giật
- Đỏ, sưng, chảy dịch ở vùng đặt đường truyền
- Không dùng được đường truyền và đã quá giờ nhiều giờ
Mục cuối là tình huống riêng của nhóm này, vì bỏ một ngày dịch là chuyện đáng kể.
Được gì và đổi lấy gì
- Được: nuôi được người mà đường tiêu hoá không dùng được — đây là điều trị cứu sống
- Được: làm ở nhà nên người bệnh sống trong nếp của mình thay vì nằm viện dài
- Được: dịch được điều chỉnh theo xét nghiệm, nên nó theo được người bệnh qua thời gian
- Đổi lấy: một chương trình đủ năm phần — thiếu phần nào thì không làm được ở nhà
- Đổi lấy: một cửa mở trong mạch máu, thao tác hằng ngày, và lịch xét nghiệm không bỏ được
Đây là bậc cuối cùng và nặng nhất của cả thang trong trang này — nên nó cũng là chỗ mọi luật của các bậc dưới đều áp dụng cùng lúc.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào cần nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch?
Khi đường tiêu hoá không dùng được hoặc không đủ để nuôi người đó: sau mổ lớn ở ruột, ở người mắc bệnh làm ruột không hấp thu, hoặc trong một số tình trạng kéo dài. Chỉ định của nó rất hẹp.
Nó có phải một dạng thuốc bổ mạnh không?
Không. Đây là một hình thức điều trị nặng, có theo dõi xét nghiệm định kỳ và có đội ngũ theo. Nó không dành cho người ăn uống được, và nó không phải cách để khoẻ nhanh hơn.
Nó là một đơn thuốc hay một chương trình?
Một chương trình. Nó gồm đường truyền lâu dài, dịch pha riêng cho người đó, thiết bị truyền, huấn luyện cho người nhà, và lịch xét nghiệm định kỳ. Thiếu một phần thì không làm được ở nhà.
Cần chuẩn bị gì ở nhà?
Chỗ sạch để thao tác, chỗ bảo quản dịch đúng điều kiện, nguồn điện ổn định cho máy, người chăm đã được huấn luyện, và số điện thoại gọi được ngoài giờ. Đây là phần gia đình chuẩn bị, không ai làm thay.