Với trẻ đang nôn hoặc không chịu uống thì đường đặt gỡ được cả tình huống. Nhưng đây cũng là chỗ chồng liều hay xảy ra nhất trong nhà: hai dạng trông khác nhau nên không ai nghĩ chúng là cùng một thứ.
Vì sao đường đặt tiện với trẻ
- Vì trẻ đang nôn, đang không chịu uống, hoặc đang ngủ mà cần thuốc thì đường uống không hoạt động
- Đường đặt đưa được thuốc vào mà không cần trẻ hợp tác
- Và không cần kim
- Nên nó gỡ đúng ba tình huống khó nhất của việc cho trẻ uống thuốc
- Mục thứ hai là lợi thế lớn nhất
Mục thứ tư là lý do đường này đáng biết tới, dù nó hay bị e dè.
Chỗ chồng liều hay xảy ra nhất là gì
- Đặt một viên rồi cho uống thêm một liều cùng hoạt chất — hoặc ngược lại
- Hai dạng trông khác nhau nên không ai nghĩ chúng là cùng một thứ
- Đây là tình huống rất thường khi trẻ sốt
- Và khi có nhiều người cùng chăm
- Mục thứ hai là nguyên nhân thật
Mục cuối là chỗ nguy nhất, và nó là lý do cần một bảng đánh dấu chung.
Về cách phòng chồng liều
- Đếm cả hai dạng vào cùng một tổng, không đếm riêng
- Ghi lên một tờ giấy: giờ nào, dạng gì, ai cho
- Treo tờ đó cạnh chỗ đặt thuốc
- Và nói rõ với mọi người trong nhà rằng hai dạng là một thứ
- Mục đầu là nguyên tắc
Mục cuối là câu phải nói bằng lời rõ, vì không ai tự nghĩ ra điều đó.
Có được cắt viên đặt cho vừa liều của trẻ không
- Không, trừ khi được dặn rõ
- Cắt thì phần thuốc trong hai nửa không chia đều
- Nên liều không còn đúng
- Nếu cần liều nhỏ hơn thì hỏi xem có hàm lượng dành cho tuổi đó không
- Mục thứ hai là cơ chế
Mục cuối là lối gỡ đúng, và câu trả lời thường là có hàm lượng riêng cho trẻ.
Về lượng và hàm lượng cho trẻ
- Liều đặt cho trẻ tính theo tuổi và cân nặng, giống dạng uống
- Nên phải nói cân nặng hiện tại, cân lại chứ đừng nhớ theo lần trước
- Và đừng dùng hàm lượng của người lớn cho trẻ
- Cũng đừng dùng hàm lượng của anh chị
- Mục thứ hai là việc phải làm
Hai mục cuối lặp lại luật của chuyên mục cho trẻ uống thuốc, và nguyên tắc là một.
Nên nói gì với trẻ trước khi đặt
- Nói trước bằng câu ngắn và thật, đừng làm bất ngờ
- Với trẻ đã hiểu chuyện thì xin phép và cho trẻ chọn một phần nhỏ
- Không ép, không giữ chặt bất ngờ
- Và không coi đó là chuyện đáng xấu hổ
- Mục cuối là phần quan trọng nhất
Mục cuối là điều trẻ nhớ lâu hơn cả cảm giác khó chịu của lần đó.
Về nằm yên một lúc sau khi đặt
- Giữ trẻ nằm yên một lúc theo lời dặn
- Vì trẻ vận động ngay thì viên dễ ra
- Đọc truyện hoặc ôm trẻ trong khoảng đó là cách dễ nhất
- Và đặt vào lúc trẻ sắp ngủ nếu loại đó cho phép
- Mục thứ ba là cách thực tế nhất
Mục cuối là mẹo hiệu quả nhất của cả bài, và nó gỡ luôn cả chuyện trẻ chống đối.
Về trẻ đi tiêu ngay sau khi đặt
- Xảy ra khá thường, nhất là với trẻ nhỏ
- Đừng tự đặt thêm viên
- Ghi giờ đặt và giờ viên ra, rồi gọi hỏi
- Và hỏi trước câu này ngay từ viên đầu tiên
- Mục thứ hai là điều tuyệt đối không tự làm
Mục cuối là cách chuẩn bị, và bài trước của lô này nói kỹ về tình huống đó.
Về trẻ đang tiêu chảy
- Trẻ đang tiêu chảy thì viên ra sớm và hấp thu kém
- Nên nói ra tình trạng đó khi xin thuốc
- Vì có thể cần đường khác hoặc cách khác
- Đừng cứ đặt đi đặt lại qua nhiều lần
- Mục thứ hai là việc phải làm
Mục cuối là cách xử lý, và đặt lại nhiều lần là cách vừa mất liều vừa làm trẻ khó chịu.
Về bảo quản trong nhà có trẻ
- Cất ngoài chỗ trẻ với tới, như mọi thuốc khác
- Vì viên đặt trông giống viên kẹo hơn cả viên thuốc
- Và giữ đủ mát để viên không mềm
- Đừng để trong xe hoặc gần chỗ nóng
- Mục thứ hai là rủi ro riêng của dạng này
Mục cuối là chỗ nối với bài cuối của lô, và nhiệt là vấn đề của cả nhóm.
Ai được làm việc này
- Việc chọn liều theo tuổi và cân nặng: bác sĩ
- Việc đặt và giữ trẻ nằm yên: người nhà, sau khi được hướng dẫn
- Việc đếm cả hai dạng vào một tổng: cả nhà, không chỉ một người
- Việc quyết đặt thêm viên: không bao giờ của người nhà
- Mục thứ ba là phần chặn đúng chỗ chồng liều
Mục cuối là ranh giới, và nó là luật của cả lô này.
Về câu nên hỏi
- "Cháu chừng này cân, tuổi này — hàm lượng nào là đúng?"
- "Có được dùng cùng dạng uống cùng hoạt chất không?"
- "Nếu cháu đi tiêu ngay sau khi đặt thì tôi làm gì?"
- "Giữ cháu nằm yên bao lâu?"
- "Có được cắt viên cho vừa liều không?"
Câu thứ hai là câu chặn đúng chỗ chồng liều, và nó nên hỏi ngay từ lần đầu.
Dấu hiệu phải gọi hỏi ngay
- Đã cho cả dạng đặt và dạng uống cùng hoạt chất trong cùng ngày
- Không rõ trong nhà ai đã cho liều gì
- Trẻ lừ đừ, khó gọi dậy, hoặc thở khác thường
- Chảy máu hoặc đau nhiều khi đặt
- Viên ra nhiều lần liên tiếp nên không rõ đã vào liều nào
Hai mục đầu là tình huống chồng liều, và chúng cần gọi kể cả khi trẻ đang trông bình thường.
Được gì và đổi lấy gì
- Được: đưa được thuốc vào khi trẻ đang nôn, không chịu uống, hoặc đang ngủ
- Được: không cần trẻ hợp tác và không cần kim
- Được: một bảng đánh dấu chung chặn đúng chỗ chồng liều hay xảy ra nhất trong nhà
- Đổi lấy: phải đếm cả hai dạng vào một tổng, và cả nhà phải biết điều đó
- Đổi lấy: không cắt viên, không đặt thêm khi viên ra, và phải giữ phẩm giá cho trẻ
Dòng đổi lấy đầu là việc của cả nhà chứ không của một người — và đó là lý do nó phải nói thành lời, không thể cho là ai cũng hiểu.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đường đặt tiện với trẻ?
Vì trẻ đang nôn, đang không chịu uống, hoặc đang ngủ mà cần thuốc thì đường uống không hoạt động. Đường đặt đưa được thuốc vào mà không cần trẻ hợp tác, và không cần kim.
Chỗ chồng liều hay xảy ra nhất là gì?
Đặt một viên rồi cho uống thêm một liều cùng hoạt chất — hoặc ngược lại. Hai dạng trông khác nhau nên không ai nghĩ chúng là cùng một thứ. Đây là tình huống rất thường khi trẻ sốt và có nhiều người cùng chăm.
Có được cắt viên đặt cho vừa liều của trẻ không?
Không, trừ khi được dặn rõ. Cắt thì phần thuốc trong hai nửa không chia đều, nên liều không còn đúng. Nếu cần liều nhỏ hơn thì hỏi xem có hàm lượng dành cho tuổi đó không.
Nên nói gì với trẻ trước khi đặt?
Nói trước bằng câu ngắn và thật, đừng làm bất ngờ. Với trẻ đã hiểu chuyện thì xin phép và cho trẻ chọn một phần nhỏ. Không ép, không giữ chặt bất ngờ, và không coi đó là chuyện đáng xấu hổ.